Psycholog? psychiatra czy może psychoterapeuta? - gdzie szukać pomocy? - Psychologia Online

Osoby, które znalazły się w trudnej sytuacji życiowej, są w depresji lub poczuły potrzebę kontaktu z kimś kto profesjonalnie zajmuje się pomocą psychologiczną, często zastanawiają się do kogo udać się po pomoc. Pojawia się szereg nieporozumień związanych z potocznym rozumieniem psychologa jako osoby do której udajemy się w sprawach dotyczących wszelkich trudności związanych ze zdrowiem psychicznym. Zawód psychologa bardzo często mylony jest z z zawodem psychoterapeuty, a nawet psychiatry. Aby wyjaśnić nieporozumienia i udać się po pomoc do odpowiedniej osoby należy bliżej zapoznać się z tym co kryje się pod nazwami psycholog, psychoterapeuta i psychiatra.

Psycholog

Psycholog – to ktoś, kto posiada tytuł magistra w zakresie psychologii. Psychologia jest to nauka, która bada mechanizmy i prawa rządzące psychiką i zachowaniami człowieka. Psycholog ma zatem odpowiednie kwalifikacje aby posługiwać się testami psychologicznymi, wydawać orzeczenia, zaświadczenia i stawiać diagnozę psychologiczną. Może również udzielać pomocy psychologicznej, zajmować się poradnictwem czy doradzać w kwestiach związanych z wychowywaniem dzieci, pracą, biznesowych itd. Studenci psychologii kształcą się w różnych specjalnościach, np. psychologia transportu, psychologia sądowa, poradnictwo zawodowe, psychologia pracy, psychologia kliniczna.Psycholog nie może wystawiać recept na lekarstwa, czyli stosować leczenia farmakologicznego. Psycholog może prowadzić psychoterapię w sytuacji kiedy ma również ukończoną szkołę psychoterapii w jednym z wybranych nurtów.

Psychiatra

Psychiatra – to osoba, która ukończyła studia medyczne i specjalizację z psychiatrii. Psychiatria zajmuje się badaniem, zapobieganiem i leczeniem zaburzeń i chorób psychicznych. Lekarz psychiatrii stawia diagnozę po rozpoznaniu objawów i ma możliwość stosowania środków farmakologicznych. Zaburzeniom psychicznym mogą towarzyszyć objawy fizyczne, wtedy psychiatra przeprowadza klasyczne badanie lekarskie. Może również prosić o wypełnienie kwestionariusza lub wykonanie prostego zadania. Po postawieniu diagnozy lekarz zaproponuje odpowiednią terapię. Coraz częściej proponowane są dwutorowe formy leczenia czyli połączenie farmakologii i psychoterapii ( pacjent kierowany jest wówczas do psychoterapeuty lub psychiatra sam prowadzi psychoterapię jeśli posiada odpowiednie wykształcenie). Ma to miejsce np. w stanach depresyjnych, lękowych oraz zaburzeniach osobowości.

Psychoterapeuta

Psychoterapeuta – to ktoś, kto ukończył podyplomowe szkolenie w zakresie psychoterapii. Psychoterapeutami najczęściej zostają osoby po studiach humanistycznych lub medycznych.Psychoterapeuta powinien również odbyć terapię własną, która często jest warunkiem uzyskania dyplomu. Bardzo ważnym elementem pracy psychoterapeuty jest korzystanie z superwizji. Psychoterapia jest metodą leczenia zaburzeń nerwicowych ( obecnie klasyfikowanych jako zaburzenia lękowe ), zaburzeń osobowości chorób psychosomatycznych oraz rozmaitych problemów natury psychologicznej. Podstawowym środkiem leczenia w psychoterapii jest specyficzny rodzaj relacji pomiędzy pacjentem a psychoterapeutą, opartej na zaufaniu, rozmowie oraz kontrakcie zawartym na początku terapii. Psychoterapeuta w zależności od nurtu w którym pracuje oraz problematyki pacjenta prowadzi terapię długo lub krótkoterminową. Istnieje kilka nurtów psychoterapii. Do głównych zaliczamy m.in. psychoterapię poznawczo – behawioralną. Psychoterapeuta nie może przypisywać lekarstw ale zdarza się, że prosi pacjenta o konsultację psychiatryczną kiedy uzna, że pomocne w terapii będzie leczenie zintegrowane ( farmakologia i psychoterapia) To prawda, że psycholog, psychoterapeuta i psychiatra zajmują się tą samą dziedziną — psychiką człowieka. I podobnie jak z bolącym gardłem możemy iść do laryngologa (np. z anginą), alergologa (gdy przyczyną jest uczulenie) lub do gastrologa (kiedy powodem jest refluks), z trudnościami emocjonalnymi możemy iść do psychologa, psychoterapeuty lub psychiatry. Zależy, jaka jest natura tych trudności.

Do psychologa (czyli magistra psychologii) warto iść wtedy, kiedy potrzebujemy diagnozy psychologicznej, np. dotyczącej kompetencji intelektualnych. Taka diagnoza bywa pomocna w leczeniu neurologicznym lub psychiatrycznym. Poza tym psychologowie zajmują się różnymi specyficznymi problemami, zależnie od tego, jakie dodatkowe szkolenie przeszli i gdzie pracują.
Psycholog zatrudniony w poradni psychologiczno-pedagogicznej poradzi nam, jak pomóc dziecku w trudnościach szkolnych. Psycholog pracujący w Ośrodku Interwencji Kryzysowej będzie przygotowany do udzielania wsparcia w kryzysie (np. ofiarom przemocy) etc.

Żaden z nich nie ma jednak kompetencji do prowadzenia psychoterapii, chyba że szkoli się w tym kierunku. Z pewnością warto korzystać z porad psychologów, którzy pracują w dotyczących nas obszarach. Może to nam pomóc przejść przez kryzysowy moment. Jeśli jednak nasze kłopoty są długotrwałe i podejrzewamy, że mogą mieć źródło wewnątrz nas, to skuteczniejsza będzie psychoterapia. A tę prowadzić może tylko psychoterapeuta.

Psychoterapeuta to odrębny zawód. Aby się go nauczyć, trzeba mieć wyższe wykształcenie i odbyć kilkuletnie studia podyplomowe. Konieczne są także osobiste predyspozycje, które są weryfikowane podczas rekrutacji na studia. Przyszły psychoterapeuta musi odbyć staż kliniczny oraz własną terapię.

Do psychoterapeuty warto pójść wtedy, kiedy jest nam trudno radzić sobie z uczuciami i trwa to dłuższy czas. I oczywiście wtedy, kiedy mamy niepokojące objawy. Koniecznie — gdy zaleca to lekarz, rozpoznając np. dolegliwości psychosomatyczne. I zwłaszcza wtedy, kiedy podejrzewamy, że źródło naszych kłopotów może tkwić w nas samych. Do psychoterapeuty warto iść z depresją, zaburzeniami odżywiania, napadami lęku, fobią, obsesyjnymi myślami, przymusem powtarzania określonych czynności, przedłużającą się żałobą, trudnościami w budowaniu związków.
Problem, z którym zwracamy się do specjalisty, może być bardzo konkretny, jak wymienione wyżej, ale nie musi. Możemy sięgnąć po pomoc także wtedy, gdy nie potrafimy realizować swoich pragnień, dokucza nam silne poczucie winy, trudno nam panować nad złością lub z jakiegoś innego powodu czujemy, że jesteśmy w kryzysie. Chcemy coś zmienić, ale własnymi siłami nie potrafimy. Nieokiełznane uczucia kierują naszym zachowaniem i przysparza nam to kłopotów. Albo nie układa nam się w związku albo w innej ważnej relacji i nie wiemy, dlaczego.

W wielu sytuacjach (jak przy depresji czy zaburzeniach odżywiania) potrzebna będzie i psychoterapia, i leczenie farmakologiczne. Wtedy psychoterapeuta zaproponuje także konsultację psychiatryczną i nie trzeba się bać, że to oznacza coś złego. Skierowanie na konsultację psychiatryczną nie oznacza choroby psychicznej ani konieczności leczenia szpitalnego. Znaczy tylko tyle, że nasz trudności mogą wymagać dodatkowego wsparcia. Czasem trzeba się wspomóc lekami, aby być w stanie skutecznie pracować nad sobą w terapii. Może się okazać, że nie jest to konieczne. Ale kiedy terapeuta ma co do tego wątpliwości, zaproponuje nam wizytę u lekarza, aby je rozwiać.

Psychiatra jako jedyny może przepisywać leki. Wymaga ich m.in. umiarkowana i ciężka depresja, napady lękowe, zaburzenia odżywiania i snu. Może być też pomocna przy obsesyjnych myślach i natręctwach, a także przy uzależnieniach (których leczeniem zajmują się terapeuci uzależnień — to odrębny rodzaj terapii i prowadzą go osoby z odpowiednim przygotowaniem). Do psychiatry trzeba koniecznie pójść wtedy, kiedy mamy objawy budzące poważny niepokój: tracimy kontakt z rzeczywistością, słyszymy głosy w głowie, jesteśmy agresywni wobec innych. Konsultacji lekarskiej wymagają też myśli samobójcze, okaleczanie się i wszelkie inne formy wyrządzania sobie krzywdy.

Podsumowując: psycholog, psychoterapeuta i psychiatra to trzy odrębne zawody. Psycholog to magister psychologii. Psychoterapeuta to osoba, która poza studiami magisterskimi ukończyła kilkuletnie studia podyplomowe i zajmuje się leczeniem zaburzeń psychicznych, a psychiatra to lekarz medycyny po specjalizacji z psychiatrii.

Psychoterapeuci i psychiatrzy często współpracują, ponieważ wiele problemów wymaga łączenia psychoterapii z lekami. Poza tym bywa tak, że leki usuwają objawy, ale nie wpływają na przyczyny naszych kłopotów i dlatego dolegliwości po jakimś czasie powracają. W wielu przypadkach wystarczyłaby krótkoterminowa terapia, aby zapobiec nawrotom. Niestety, wiele osób się na nią nie decyduje i woli latami cierpieć, niż zaryzykować spróbowanie czegoś nowego. A jak powiedział Albert Einstein — „szaleństwem jest robienie wciąż tego samego i oczekiwanie innych rezultatów“

Inne wpisy

O Psychoterapii

Psycholog? Psychiatra czy może Psychoterapeuta? - gdzie szukać POMOCY?

Psycholog

Psychiatra

Psychoterapeuta

Inne wpisy

Czas leczy rany

Czy psychoterapeuta to przyjaciel za pieniądze?

Psychoterapia - na czym polega?